“යුද්ධයේ සෙවනැල්ල යටින්: විදේශ කම්කරු ජීවිතය අවදානමකද?”
මැද පෙරදිග කලාපයේ වර්තමාන යුද්ධමය වාතාවරණය, එම කලාපයේ ආර්ථිකය පමණක් නොව, එහි ජීවිකාවන් මත නිරත වන ලක්ෂ සංඛ්යාවක විදේශ කම්කරුවන්ගේ ජීවිතයද දැඩි අනාරක්ෂිතතතාවයකට ලක් කරමින් පවතී. ශ්රී ලංකාව වැනි රටවල් වලින් එම කලාපයට ගමන් කරන කම්කරුවන් සඳහා, මෙය සරල ආර්ථික ගැටළුවක් නොව, ජීවිතාත්මක අවදානමක් ලෙස පෙනී යයි.
මෑත කාලීනව හෝටල් හා සංචාරක ක්ෂේත්රය තුළ දැකගත හැක්කේ, සේවකයින්ට සති ගණනක් නිවාඩු ලබාදීමයි. සංචාරක ආදායම් පහත වැටීමත් සමඟ, සේවාදායකයන් විසින් පිරිවැය අඩු කිරීමේ ප්රධාන ක්රමයක් ලෙස කම්කරුවන්ගේ වැඩ අවස්ථා සීමා කිරීම ක්රියාත්මක වේ. මෙය තාවකාලික පියවරක් ලෙස ඉදිරිපත් කළද, බොහෝ දෙනාට එය රැකියා අහිමිවීමේ ආරම්භයක් ලෙසම පෙනී යයි.
මෙම තත්ත්වය තවත් පැහැදිලි වන්නේ, ශ්රී ලංකාවේ නියෝජිත ආයතන (agency) හරහා පැමිණෙන කම්කරුවන් මුහුණ දෙන අත්දැකීම් තුළිනි. උදාහරණයක් ලෙස, නව රැකියා ලබා දෙන බවට පොරොන්දු කරමින් ගෙන එන ලද ශ්රී ලාංකික කම්කරුවන් පිරිසක්, එක් නවාතැන් ස්ථානයක තබා, පසුව නියෝජිත ආයතනයේ හිමිකරුවන් විසින් අතහැර දමා යාම වාර්තා වී ඇත. එවැනි අවස්ථාවලදී, කම්කරුවන්ට රැකියාවක් නොමැතිව, ආදායමක් නොමැතිව, නීතිමය ආරක්ෂාවක් නොමැතිව විදේශ රටක තනිවී සිටීමට සිදු වේ.
තවත් සිදුවීමක් ලෙස, ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්රයේ සේවයේ යෙදෙන කම්කරුවන්ට මාස කිහිපයක් වැටුප් ප්රමාද වීම හේතුවෙන්, ඔවුන්ට ජීවිතය පවත්වාගෙන යාමට පවා අපහසු වීම වාර්තා වේ. සමහර අවස්ථාවල, ආහාර සහ නවාතැන් වැනි මූලික අවශ්යතා පවා සීමා වී ඇත. එවැනි තත්ත්වයන් තුළ, කම්කරුවන්ට විරෝධය පළ කිරීමට හෝ නීතිමය සහාය ලබා ගැනීමට ඇති හැකියාවද ඉතා සීමිතය.
මෙවැනි සිදුවීම් හුදෙක් වෙන්වූ සිද්ධීන් ලෙස නොව, විදේශ සේවා ක්ෂේත්රයේ පවතින ගැඹුරු පද්ධතිමය දුර්වලතාවයන් ලෙස සලකා බැලිය යුතුය. නියාමනයේ හිඟය, වංචාකාරී නියෝජිත ජාල, සහ කම්කරු ආරක්ෂාවට වඩා ලාභය ප්රමුඛ කරගන්නා ආර්ථික ක්රමවේද, මේ සියල්ල එකට එක්ව මෙම අර්බුදය නිර්මාණය කරයි.
විශේෂයෙන්ම ප්රශ්නගත වන්නේ, මෙම තත්ත්වයන් පිළිබඳව සම්බන්ධ ආයතනවල නිහඬත්වයයි. විදේශ රැකියා ප්රවර්ධනය කිරීමේදී දැක්වෙන උද්යෝගය, කම්කරුවන් ආරක්ෂා කිරීමේදී නොපෙනීම, රාජ්ය වගකීම පිළිබඳ ගැටළුවක් මතු කරයි.
මෙම පසුබිම තුළ, මැද පෙරදිගට රැකියා සොයා යාම තවත් වරක් විමසා බැලිය යුතු තීරණයක් බවට පත්වී ඇත. විශේෂයෙන් යුද්ධමය හා ආර්ථික අස්ථාවරතාවය එකට එක්වන අවස්ථාවක, එය අවදානම් බහුල තීරණයක් බව පැහැදිලි වේ.
විදේශ රැකියා “අවස්ථා” ලෙස පමණක් ඉදිරිපත් කරන කථාව අද අර්ථහීන වී ඇත. එය දැන් බලවත්ව පවතින්නේ, ආරක්ෂාව නොමැති, නියාමනය නොමැති, සහ වගකීමෙන් පලා යන පද්ධතියක් තුළ කම්කරුවන් තල්ලු කිරීමක් ලෙසය.
යුද්ධයේ සෙවනැල්ල යටින් ජීවිත ගොඩනැගීමට යන මෙම කම්කරුවන් සඳහා, අවශ්ය වන්නේ නව පොරොන්දු නොව, සෘජු ආරක්ෂාව සහ වගකීමක්ය.
එම නිසා, අද මැද පෙරදිගට රැකියා සොයා යාමට සිතන සෑම පුද්ගලයෙකුම, එය අවස්ථාවක්ද නැත්නම් අවදානමක්ද යන්න තවත් වරක් ගැඹුරින් විමසා බැලිය යුතුය.
-ඉරේෂා එම් යාපා (මාර්තා) –